Türkiye polimerleri nereden alıyor?

Türk sanayisi, polimer hammadde ithalatına büyük ölçüde bağımlıdır. Ocak-Haziran döneminde polimer tedariği, Kızıldeniz'deki nakliye rotalarına yönelik tehditlerden kaynaklanan lojistik sorunların yanı sıra Asya limanlarındaki trafik sıkışıklığı ve konteyner sıkıntısı nedeniyle olumsuz etkilendi. Sonuç olarak navlun oranları birkaç kat arttı ve bu yılın ortasında zirveye ulaştı. Türkiye ekonomisindeki sorunlar, yüksek faiz oranları nedeniyle plastik alıcılarının aktivitelerini de sınırladı.

Ana polimer türleri üzerindeki ithalat dinamiklerini değerlendirmek için ChemOrbis portalınıni verileri kullandık.

Polipropilen. Suudi Arabistan payını azaltıyor ancak en büyük tedarikçi olmaya devam ediyor

2024 yılının ilk yarısında Türkiye, 864 bin ton homopolipropilen (PPH) ithalatı gerçekleştirdi; bu rakam, 2023 yılının aynı dönemine göre yaklaşık %15 oranında bir düşüş göstermektedir.

Suudi Arabistan 275 bin tonla en büyük PPH tedarikçisi oldu ancak payı, 2023 yılının ilk yarısına göre %39'dan %32'ye düştü. Onu, payı %17'den %19'a yükselen Rusya (167 bin ton) takip ediyor. Mısır, Güney Kore'yi geçerek 98 bin tonla üçüncü büyük tedarikçi haline gelerek payını %7'den %11'e çıkardı. Güney Kore 86 bin tonla üçüncü sıradan dördüncü sıraya geriledi. Bu ülkenin toplam dış tedarik hacmindeki payı %11'den %10'a düştü.

Ocak-Haziran döneminde Türkiye'ye 234 bin ton polipropilen kopolimer (PPR) ithalatı yapıldı. Bu rakam yıllık bazda %10 artış gösterdi. Suudi Arabistan, pazar payının %28'den %21'e düşmesine rağmen 48 bin tonla bir numaralı tedarikçi oldu. Bunu, payını %17'den %18'e çıkaran Güney Kore (42 bin ton) ve Belçika (30 bin ton) takip ediyor.

Polietilen. ABD ve Suudi Arabistan liderlik için yarışıyor

179 bin tonluk alçak yoğunluklu polietilen (LDPE) ithalatı, bu yılın ilk yarısında alımlarda hafif bir artışa (+%1) işaret ediyor. Suudi Arabistan 23 bin ton ve %13'lük payla en büyük tedarikçi olmaya devam etti. Ancak, bu rakam 2023 yılının aynı döneminde 28 bin ton ve %15 olarak kaydedilen değerlerin altında kalmıştır. Bu ülkeyi 22 bin tonla İspanya ve 21 bin tonla İran takip etti ve payları yaklaşık %12 oldu.

Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ithalatı ise geçen yılın aynı dönemine göre %8 düşüşle 550 bin tona geriledi. Suudi Arabistan, 125 bin ton ile İran'ı geride bırakarak en büyük tedarikçi konumuna geldi ve pazar payını %18'den %23'e çıkardı. İran'ın Türkiye'ye HDPE ihracatı 113 bin tondan 98 bin tona gerilerken, bunun sonucunda ülkenin ithalattaki payı da %19'dan %18'e düştü. Geçen yıl beşinci büyük ihracatçı olan ABD, tedarikçiler arasında 74 bin tonla üçüncü sırada yer alarak payını %8'den %13'e çıkardı.

Yılın ilk yarısında Türkiye'ye yapılan lineer alçak yoğunluklu polietilen (LLDPE) ithalatı ise hemen hemen değişmeyerek 362 bin ton olarak gerçekleşti. ABD, Suudi Arabistan'ı geçerek ana tedarikçi haline gelerek 142 bin ton LLDPE'yi Türkiye'ye getirerek payını %27'den %39'a çıkardı. Suudi Arabistan'ın 104 bin tonluk payı var ve geçen yılki %34'e kıyasla %29'luk bir paya sahiptir. İran 25 bin tonla üçüncü sırada kaldı ancak toplam teradik payı %9'dan %7'ye düştü.

Metalosen lineer polietilen (mLLDPE) ithalatı yılın ilk yarısında 2021'den bu yana en düşük seviyesinde gerçekleşirken, Ocak-Haziran 2023 dönemine göre %15 düşüşle 66 bin tona geriledi. ABD, 34 bin tonluk ürün tedarikiyle bu segmentteki en büyük ortak olmaya devam etti ve payını %32'den %34'e çıkardı. BAE, payını %7’den %10’a çıkarak 7 bin ton ile ikinci sıraya yükseldi. Hollanda 6 bin tonla beşinci sıradan üçüncü sıraya yükselerek payını % 6'dan %10'a çıkardı.

PVC. Amerikalılar paylarını artırıyor

PVC ithalatı %0,8 düşüşle 467 bin tona geriledi. Türkiye'nin en büyük PVC tedarikçisi ABD (110 bin ton) olurken, Amerikan şirketlerinin payı da %23'ten %24'e çıktı. ABD'yi Mısır ve Fransa (yaklaşık 57 bin ton ve her biri %12) takip etti. Geçen yılın üçüncü büyük tedarik kaynağı olan Güney Kore'den yapılan ithalat, bu yılın ilk yarısında 33 bin tona düştü. Ülke üçüncü sıradan altıncı sıraya geriledi. Pazar payı %7'den %2'ye düştü.

Polistiren. Belçika hâlâ 1 numara

Türk firmaları yılın ilk yarısında ülkeye 74 bin ton polistiren ithal etti. Bu da 2023 yılının aynı dönemine göre bu malzemenin ithalatında % 7,5 oranında azalma anlamına geliyor. Aynı zamanda bu, son üç yılın en düşük seviyesidir. Belçika 17 bin tonla lider tedarikçi olmayı sürdürürken, payı %22'den %23'e yükseldi. İran, 15 bin tonla Güney Kore'yi geçerek en büyük tedarikçiler arasında ikinci sırada yer aldı ve payı %5'ten %21'e çıktı. Öte yandan, Güney Kore'nin payı %21'den %15'e düştü. Bu ülkeden yapılan tedarikler, geçen yıl 17 bin ton iken bu yıl 11 bin tona geriledi.

Genleşmiş polistiren segmentinde yılın ilk yarısında ithalat miktarları 2023 yılının aynı dönemine göre değişmeyerek 17 bin ton olarak gerçekleşti. Ana tedarikçiler arasında İran (5 bin ton), Çin ve Avusturya (her biri 3 bin ton) ve Rusya (2 bin ton) bulunmakta olup, bu ülkelerin pazar payları sırasıyla %30, %19-20 ve %13'tü.

ABS plastik. İthalattaki Düşüş ve Asyalı Tedarikçilerin Rekabet.

Ocak-Haziran döneminde ABS plastik ithalatı yıllık bazda %15 düşüşle 76 bin tona geriledi. ChemOrbis'e göre bu son iki yılın en düşük seviyesidir. Tedarikin ana kaynağı yine 45 bin ton sevkiyat yapan Güney Kore oldu. Toplam tedarik hacminin azalmasına rağmen ülkenin pazar payı %55'ten %59'a yükseldi. Suudi Arabistan, 8 bin ton ile Tayvan'ı geçerek ikinci tedarikçi konumuna geldi, payı %9'dan %10'a çıktı. Bu arada Tayvan'ın payı %14'ten %8'e düşerek üçüncü sırada yer aldı. Tayvanlı firmalar Türkiye'ye ABS plastik tedarikini 13 bin tondan 6 bin tona düşürdü.

PET. Satın alma çöktü, ancak Çin yine rekabet dışı

2024 yılının ilk yarısında şişe PET ithalatı %22 düşüşle 38 bin tona geriledi. Bu rakam son üç yılın en düşük rakamı oldu. Çin (25 bin ton) ve Malezya (5 bin ton) sırasıyla %67 ve %12'lik paylarla en büyük ihracatçı ülkeler olmaya devam etti.

Tekstil PET ithalatı %2 düşüşle 40 bin tona gerilerken, Çin (18 bin ton) ve Malezya (10 bin ton) Türkiye'ye en fazla ihracat yapan ülkeler olmaya devam etti. İlk yarıda Çin'in toplam ithalattaki payı %56'dan %44'e düşerken, Malezya'nın payı %22'den %25'e yükseldi. Güney Kore, en büyük tedarikçiler listesinde ikinci sıradan sekizinci sıraya geriledi ve payı %6'dan %2'ye düştü.